ŚWIADCZENIA RODZINNE

I. ZASIŁEK RODZINNY

Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

1. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka,
2. opiekunowi faktycznemu dziecka,
3. osobie uczącej się

Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko:

1. 18 roku życia albo,
2. nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo
3. 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wysokość zasiłku rodzinnego:

• 95 zł – na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia,
• 124 zł – na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia,
• 135 zł – na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Kryteria i warunki udzielenia pomocy:

Podstawowym warunkiem otrzymania pomocy jest kryterium dochodowe.

Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie może przekraczać kwoty 674,00 zł.

Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności dochód nie może przekroczyć kwoty 764,00 zł.

Do zasiłku rodzinnego mogą przysługiwać następujące dodatki:

1. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje:

• matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka uprawnionym do zasiłku rodzinnego
• opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka.

Dodatek ten przysługuje w wysokości 1000 zł jednorazowo, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną (na wzorze zaświadczenia określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży).

Wymóg ten nie dotyczy osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka, a także do osób, które przysposobiły dziecko.

2. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego

Przysługuje w kwocie 400 zł miesięcznie:

1. matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej niż przez okres:

• 24 miesięcy kalendarzowych,
• 36 miesięcy – jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu,
• 72 miesięcy – jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Nie przysługuje, gdy:

1. bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego rodzic/opiekun pozostawał w stosunku pracy krócej niż przez 6 miesięcy,
2. rodzic/opiekun podjął lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
3. dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu oraz w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
4. rodzic/opiekun w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego,
5. korzysta ze świadczenia rodzicielskiego.

3. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka przysługuje

Samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

• drugi rodzic nie żyje;
• ojciec dziecka jest nieznany;
• powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone;
• Osobie uczącej się, gdy oboje z rodziców osoby uczącej się nie żyją.

Dodatek przysługuje w kwocie:

• 193 zł miesięcznie na każde dziecko, nie więcej niż 386 zł miesięcznie na wszystkie dzieci,
• 273 zł miesięcznie w przypadku dziecka niepełnosprawnego (orzeczenie o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności) nie więcej niż 546 zł na wszystkie dzieci.

Dokumenty jak do zasiłku rodzinnego i dodatkowo:

• odpis zupełny lub skrócony aktu zgonu rodzica/rodziców dziecka lub
• odpis zupełny aktu urodzenia dziecka – w przypadku gdy ojciec dziecka jest nieznany lub
• odpis prawomocnego orzeczenia sądu oddalającego powództwo o roszczenia alimentacyjne.

4. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje:

• matce lub ojcu,
• opiekunowi faktycznemu dziecka,
• opiekunowi prawnemu na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.

Wysokość dodatku – 95 zł miesięcznie.

5. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przysługuje:

• matce lub ojcu,
• opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka,
• osobie uczącej się na wydatki związane z rehabilitacją lub kształceniem dziecka niepełnosprawnego w wieku:
• do ukończenia 16 lat – jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności,
• od 16 do 24 lat – jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności,

Wysokość dodatku:

• 90 zł na dziecko do 5 lat,
• 110 zł na dziecko od 5 do 24 lat

6.Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje w kwocie 100 zł jednorazowo:

Przysługuje:

• matce lub ojcu,
• opiekunowi faktycznemu lub prawnemu dziecka,
• osobie uczącej się na wydatki związane z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.

Przedmiotowy dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne (“zerówka”).

Wniosek o wypłatę dodatku składa się do dnia zakończenia okresu zasiłkowego, w którym rozpoczęto rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne.

Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.

7. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje w kwocie 113 zł:

• matce lub ojcu,
• opiekunowi faktycznemu lub prawnemu dziecka,
• osobie uczącej się przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki w szkole od września do czerwca następnego roku kalendarzowego:

w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej , ale tylko w przypadku dziecka niepełnosprawnego lub osoby uczącej się

Niezbędne dokumenty:

1. zaświadczenie szkoły albo oświadczenie o uczęszczaniu dziecka do szkoły poza miejscem zamieszkania,
2. zaświadczenie albo oświadczenie potwierdzające tymczasowe zameldowanie ucznia poza miejscem zamieszkania,
3. inne dokumenty, w tym oświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do niniejszego dodatku

Dodatek do zasiłku rodzinnego w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej, a także artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadpodstawowej przysługuje w kwocie 69 zł miesięcznie

II. JEDNORAZOWA ZAPOMOGA Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

Przysługuje w kwocie 1000 zł jednorazowo:

• matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka z tytułu urodzenia się żywego dziecka,
• jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 922 zł miesięcznie,
• jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu.

Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną.

Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie:

• 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka,
• 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia – w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego

Wniosek złożony po terminie pozostawia się bez rozpatrzenia.

Załączniki:

1. tu jest link do strony: zaświadczeniem lekarskie lub zaświadczenie wystawione przez położną .,
2. w przypadku przysposobienia dziecka – odpis prawomocnego postanowienia sądu orzekającego przysposobienie lub zaświadczenie sądu lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka;
3. w przypadku opieki prawnej – orzeczenie sądu o powołaniu opiekuna prawnego;
4. w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko:

• odpis prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód lub separację;
• odpis zupełny lub skrócony aktu zgonu małżonka lub rodzica dziecka – w przypadku gdy rodzic dziecka nie żyje

5.dokumenty wymagane do ustalenia dochodu jak do zasiłku rodzinnego.

III. ŚWIADCZENIE RODZICIELSKIE

Przysługuje w kwocie 1000 zł:

1. matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2;

• opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 14. roku życia;
• rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10 roku życia;
• osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 14 roku życia.

2. Świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka w przypadku:

• skrócenia na wniosek matki dziecka okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego , zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego, po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia, zasiłku lub uposażenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
• śmierci matki dziecka;
• porzucenia dziecka przez matkę

3. Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres:

• 52 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka;
• 65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci;
• 67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci;
• 69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci;
• 71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką pięciorga i więcej dzieci.

Świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia:

1. porodu – w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt.1;
2. objęcia dziecka opieką, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia, a w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
3. objęcia dziecka, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia – w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3;
4. przysposobienia dziecka, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia, – w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt4.

Osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje:

1. w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci;
2. jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka.

Wysokość świadczenia 1000 zł miesięcznie, z uwzględnieniem zasiłku dla bezrobotnych.

Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli:

1. co najmniej jeden z rodziców dziecka lub opiekun faktyczny dziecka lub rodzina zastępcza, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego;
2. dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej – w przypadku rodziców dziecka lub osoby, która przysposobiła dziecko;
3. osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki;
4. w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art.10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
5. osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1871) z dniem 19 marca 2025 r. będzie przysługiwał wydłużony okres pobierania świadczenia rodzicielskiego w związku z pobytem dziecka w szpitalu. W przypadku urodzenia dziecka:

1. przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż 1000 g okresy,
2. o których mowa w ust. 3(ustawy o świadczeniach rodzinnych), ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 15. tygodnia po porodzie;
3. po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży i z masą urodzeniową większą niż 1000 g okresy, o których mowa w ust. 3, (ustawy o świadczeniach rodzinnych) ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 8. tygodnia po porodzie;
4. po ukończeniu 37. tygodnia ciąży i jego pobytu w szpitalu, pod warunkiem że pobyt dziecka
5. w szpitalu po porodzie będzie wynosił co najmniej 2 kolejne dni, przy czym pierwszy z tych dni będzie przypadał w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie, okresy, o których mowa w ust. 3, ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu w okresie od 5. dnia do upływu 8. tygodnia po porodzie.

Okres wydłużenia, o którym mowa w ust. 3a (ustawy o świadczeniach rodzinnych), potwierdza się na podstawie zaświadczenia wydanego przez szpital, w którym przebywało dziecko.

Zaświadczenie zawiera informacje o okresie pobytu dziecka w szpitalu oraz o urodzeniu dziecka:

1. przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż 1000 g;
2. po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży i z masą urodzeniową większą niż 1000 g;
3. po ukończeniu 37. tygodnia ciąży.

W przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie przy ustalaniu prawa do wy-dłużenia okresu przysługiwania świadczenia rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a (ustawy o świadczeniach rodzinnych) należy uwzględnić wagę dziecka o najniższej masie urodzeniowej oraz okres pobytu w szpitalu dziecka najdłużej hospitalizowanego.

Przy ustalaniu prawa do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a (ustawy o świadczeniach rodzinnych) okresy pobytu dziecka w szpitalu do upływu odpowiednio 8. albo 15. tygodnia po porodzie sumuje się. Niepełny tydzień zaokrągla się w górę do pełnego tygodnia.

Ustalenie prawa do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a–3d (ustawy o świadczeniach rodzinnych) następuje jednorazowo na wniosek osoby uprawnionej złożony najpóźniej do ostatniego dnia miesiąca następującego po upływie okresów, o których mowa w ust. 3(ustawy o świadczeniach rodzinnych). Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2–4, ma prawo do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a (ustawy o świadczeniach rodzinnych), jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce odpowiednio po objęciu dziecka opieką lub po przysposobieniu dziecka.

ŚWIADCZENIA OPIEKUŃCZE

1. ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY

przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Przysługuje:

• niepełnosprawnemu dziecku;
• osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
• osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
• osobie, która ukończyła 75 rok życia.

Nie przysługuje:

• osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
• jeżeli członkom rodziny przysługują za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tych osób, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;
• osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

Do instytucji zapewniających całodobowe utrzymanie należą: dom pomocy społecznej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie.

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi miesięcznie: 215,84 zł.

Zasiłek przyznaje się na czas orzeczonej niepełnosprawności (jeśli orzeczenie wydano na stałe zasiłek przyznaje się do miesiąca ukończenia 75 lat) lub z tytułu ukończenia 75 roku w przypadku gdy osoba nie nabyła uprawnień do renty i emerytury oraz do dodatku pielęgnacyjnego – na czas nieokreślony, licząc od pierwszego dnia miesiąca w którym złożono wniosek.

Osobie, której przyznano dodatek pielęgnacyjny za okres, za który wypłacano zasiłek pielęgnacyjny, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ emerytalny lub rentowy, który przyznał dodatek pielęgnacyjny, wypłaca emeryturę lub rentę pomniejszoną o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconego za ten okres zasiłku pielęgnacyjnego i przekazuje tę kwotę na rachunek bankowy organu właściwego.

2. ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE

Od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.

Świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach

mogą otrzymać osoby, które sprawują opiekę nad osobami niepełnosprawnymi w wieku do ukończenia 18 roku życia. 

W związku z tym, od 1 stycznia 2024 r., tak jak dotychczas, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne wymagane jest, aby osoba wymagająca opieki legitymowała się ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (takie orzeczenie zawiera informację w punktach 7 i 8 o treści: „wymaga”) albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zmienione przepisy rozszerzają również krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego – od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje następującym opiekunom:

1. matce albo ojcu,
2. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,
3. opiekunowi faktycznemu dziecka,
4. rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.

Jedną z najważniejszych wprowadzanych zmian jest możliwość łączenia aktywności zawodowej, bez żadnych ograniczeń, z pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego. Wynika to z nowelizacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającej na wykreśleniu od 1 stycznia 2024 r., przy ustalaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach, warunku rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna sprawującego opiekę nad osobą niepełnosprawną, jako warunku przyznania opiekunowi prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca wykreślił z treści ww. przepisu przesłankę rezygnacji/niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jako warunku otrzymywania przez opiekuna osoby niepełnosprawnej świadczenia pielęgnacyjnego, właśnie po to aby od 1 stycznia 2024 r., przy ustalaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na nowych, obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. zasadach, zatrudnienie lub inna praca zarobkowa opiekuna – jej rodzaj/wymiar/miejsce wykonywania/wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia, itp. – nie miały żadnego wpływu na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Również posiadany przez opiekuna status rolnika, małżonka rolnika, czy domownika rolnika, nie stanowi żadnej przeszkody w otrzymywaniu od 1 stycznia 2024 r. świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach, bez konieczności rezygnacji przez opiekuna będącego rolnikiem, małżonkiem rolnika lub domownikiem rolnika z prowadzenia gospodarstwa rolnego/z pracy w gospodarstwie rolnym, co wynika z uchylenia art. 17b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Świadczenie pielęgnacyjne na nowych, obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. zasadach, przysługuje również w sytuacji gdy opiekun dziecka w wieku do ukończenia 18 r. życia ma ustalone prawo do własnej emerytury lub renty lub innego świadczenia emerytalno-rentowego, co wynika z uchylenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Nowe przepisy przewidują również, że w przypadku gdy opiekun otrzymujący świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach sprawuje piekę nad więcej niż jedną osobą (dzieckiem)

w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się odpowiednim ww. orzeczeniem

o niepełnosprawności, to wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jest podwyższana o 100% na drugą i każdą kolejną osobę, nad którą sprawowana jest opieka – warunkiem jest złożenie wniosku przez opiekuna o podwyższenie świadczenia pielęgnacyjnego (uwaga: nie dotyczy to dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej oraz dyrektora interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego).

Wnioski o świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach

Wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach można składać od dnia wejścia w życie nowych przepisów czyli od 1 stycznia 2024 r.

Uwaga: osoby sprawujące opiekę nad dzieckiem w wieku do ukończenia 18 r. życia, które pobierają już świadczenie pielęgnacyjne przyznane im zgodnie z dotychczasowymi przepisami i które będą chciały po 31 grudnia 2023 r. otrzymać świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach, będą również musiały złożyć nowy wniosek o to świadczenie z jednoczesnym oświadczeniem o rezygnacji ze „starego”, dotychczas otrzymywanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach

Osoby, które przed dniem lub po dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym nabyły lub nabędą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. i za okres co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. są uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego, zachowają prawo do tego świadczenia na zasadzie ochrony praw nabytych na obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. dotychczasowych zasadach przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych – jednak nie dłużej niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane (art 63 ust 2 ustawy).

Ww. osoby, zachowają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie

o niepełnosprawności. 

Przepis art. 63 ust. 3 ww. ustawy dotyczy bowiem możliwości zachowania przez opiekuna osoby niepełnosprawnej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach praw nabytych, również w sytuacji uzyskania przez osobę, nad którą sprawowana jest opieka nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności, w związku z utratą ważności dotychczasowego orzeczenia.

Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego w takim przypadku, jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo

o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.

W przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, osoba sprawująca opiekę zachowuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki.